Proof‑of‑Heat: jak koparki BTC mogą ogrzać szklarnię i basen – z rozliczeniami w stablecoinach i hedgingiem DeFi

Teza: koparki Bitcoin to niemal idealne grzejniki – prawie 100% pobranej energii zamieniają w ciepło. Czy w polskich warunkach da się nimi tanio ogrzać szklarnię, halę basenową lub suszarnię, a jednocześnie zarabiać na wydobyciu i rozliczać ciepło w stablecoinach? Poniżej konkretny model techniczno‑finansowy, scenariusze cenowe i ryzyka.

Dlaczego w Polsce to może się opłacać w 2026?

• Wysokie zapotrzebowanie na ciepło: zimowe obciążenia projektowe dla szklarni w środkowej Polsce często przekraczają 70–120 W/m².
• Elastyczny „kocioł”: górnicze ASIC/GPU można modulować (–30% do –60% mocy) i harmonogramować w taryfach czasowych.
• Podwójny przychód: BTC (lub hashrate‑futures) + wartość ciepła zastępującego prąd/gaz/olej.
• Rozliczenia on‑chain: pomiar energii/ciepła może być tokenizowany, a płatność automatyzowana stablecoinami zgodnymi z MiCA lub Lightning w trybie pay‑per‑kWh.

Jak to działa: od ASIC do kaloryfera

1) Źródło ciepła

Nowoczesny ASIC (np. klasy 3 kW) oddaje ~2,9–3,0 kW ciepła. W pracy w zanurzeniu (immersion) ciepło odbiera obieg dielektryka i przekazuje je do wody glikolowej.

• Sprawność cieplna: 94–98% (straty wentylatorów i pomp).
• Medium: płyny dielektryczne (np. syntetyczne węglowodory); po stronie wtórnej woda/glikol 30–40%.

2) Obieg hydroniczny i wymienniki

• Wymiennik płytowy 30–60 kW, ΔT 5–10 K, stal kwasoodporna.
• Bufor 500–1000 l dla stabilizacji i anty‑short‑cycling.
• Dystrybucja: nagrzewnice wodne, mata grzewcza pod grządki, wężownice basenowe.

3) Sterowanie i automatyka

• Termostaty PID, czujniki wilgotności i punktu rosy (szklarnie).
• API koparek/firmware – ograniczanie mocy w godzinach drogich/małego popytu na ciepło.
• Bezpieczeństwo: wyłączniki różnicowe, czujniki dymu, zawory antyparowe, monitoring przecieków.

Model przychodów: trzy strumienie

• BTC/Hashrate: przychód w BTC zależny od trudności; alternatywnie sprzedaż hashrate na marketplace (stabilniejszy cash‑flow).
• Wartość ciepła: oszczędność vs. gaz/prąd/olej. 1 kWh elektryczności ≈ 0,95–1,0 kWh ciepła w systemie immersion.
• Usługa ciepła: sprzedaż nadwyżek ciepła sąsiadowi (basen/SPA), rozliczana per kWh na smart‑kontrakcie ze smart‑licznika.

Studium przypadku: szklarnia 200 m², strefa centralna

• Obciążenie cieplne: ~80 W/m² → 16 kW przy –5 °C.
• Konfiguracja: 6 × ASIC 3 kW = 18 kW elektrycznie, ~17,1 kW ciepła odzyskanego.
• Zużycie energii: 18 kW × 24 h = 432 kWh/d.

Scenariusze ekonomiczne (przykładowe, orientacyjne)

Parametr	Scenariusz A: prąd 0,75 PLN/kWh	Scenariusz B: PPA 0,45 PLN/kWh	Scenariusz C: miks PPA (noc) + PV (dzień)
Koszt energii/dzień	432 × 0,75 = 324 PLN	432 × 0,45 = 194 PLN	216 × 0,45 + 216 × 0,10 = 119 PLN
Przychód z BTC/dzień	Zależny od trudności i kursu. Dla 600 TH/s: ~50–180 PLN/d (przed opłatami). Widełki ostrożnościowe.
Wartość ciepła/dzień	432 kWh × 0,35 (gaz) = 151 PLN lub × 0,75 (prąd) = 324 PLN	Jak wyżej	Jak wyżej
Saldo vs. gaz (0,35 PLN/kWh)	BTC 100 + ciepło 151 – prąd 324 = −73 PLN	100 + 151 – 194 = +57 PLN	100 + 151 – 119 = +132 PLN
Saldo vs. prąd (0,75 PLN/kWh)	BTC 100 + 324 – 324 = +100 PLN	100 + 324 – 194 = +230 PLN	100 + 324 – 119 = +305 PLN

Uwaga: powyższe to ramy obliczeń, nie prognoza. Kluczowe są: cena energii, profil zapotrzebowania na ciepło, kurs BTC i trudność. W praktyce uruchamiamy koparki, gdy potrzebujemy ciepła i/lub mamy tani prąd.

Rozliczenia w stablecoinach i Lightning

Smart‑meter → on‑chain

• Licznik ciepła (M‑Bus/Modbus) raportuje kWh do bramki IoT.
• Oracle publikuje sumaryczne kWh do smart‑kontraktu (np. L2 EVM). Możliwe użycie zk‑attestations dla prywatności.
• Kontrakt nalicza należność w EUR‑stablecoinie (emitent zgodny z MiCA) lub w PLN‑stablach (gdy dostępne/regulowane).

Mikropłatności pay‑per‑kWh

• Lightning: strumieniowanie płatności co 60 s na podstawie chwilowego przepływu ciepła (webhook z bramki → invoice).
• Stablecoiny: płatności cykliczne (ERC‑20) z zabezpieczeniem depozytu i klauzulą kary za opóźnienie.

Hedging w DeFi i CeFi

• Hashrate‑forwards: sprzedaż przyszłej produkcji hashrate za stałą cenę – wygładza przychód.
• Opcje na BTC: put‑spready chronią cash‑flow w okresach niskiej ceny BTC.
• Basis trade: częściowe zabezpieczenie kursu poprzez kontrakty terminowe.
• Tokenizacja ciepła: NFT/SC reprezentujący kWh dostarczone do odbiorcy (faktura on‑chain, łatwy factoring).

Bezpieczeństwo: techniczne i krypto

• Elektroinstalacja: selektywne zabezpieczenia, szyny, rozdzielnie na 125% obciążenia ciągłego, detekcja łuku elektrycznego.
• Wilgoć: sekcja miningowa odseparowana, kontrola kondensacji (punkt rosy), filtry antypyłowe.
• Hałas: immersion eliminuje hałas wentylatorów; agregaty pompowe w wyciszeniu.
• Klucze i płatności: multisig, hardware wallets, ograniczone uprawnienia kontraktów do stałych kwot/dni.

Regulacje & Podatki (PL) – zarys

• Energia i ciepło: sprzedaż ciepła to działalność gospodarcza; mogą być wymagane zgłoszenia/koncesje powyżej określonych progów i wymogi pomiarowe.
• Krypto: przychody z wydobycia i sprzedaży BTC podlegają opodatkowaniu zgodnie z aktualnymi przepisami; rozliczenia stablecoinami nie zwalniają z obowiązków podatkowych.
• MiCA: używaj regulowanych e‑money tokenów (EUR) od licencjonowanych emitentów.
• RODO: pomiary i billing między stronami – minimalizacja danych, pseudonimizacja.

To nie jest porada prawna/podatkowa. Skonsultuj projekt z księgowym i prawnikiem energetycznym.

DIY pilotaż: 3–4 tygodnie do decyzji

Najczęstsze błędy

• Praca 24/7 bez potrzeby ciepła – przepalanie prądu przy niskiej rentowności BTC.
• Brak bufora – wahania temperatur, częste włącz/wyłącz.
• Pomieszanie obiegów – brak szczelnej separacji dielektryk ↔ woda/glikol.
• Brak hedgingu – pełna ekspozycja na kurs BTC i trudność.

Narzędzia & Kalkulatory

• Kalkulator zyskowności miningu (hashrate, zużycie, cena energii).
• Kalkulator obciążenia cieplnego szklarni/basenu.
• Arkusz symulacji cash‑flow (scenariusze cen energii, kursu BTC, godzin pracy).
• Skrypty do automatycznego throttlingu koparek wg taryf godzinowych.

Wnioski i kolejne kroki

„Proof‑of‑Heat” to rzadko opisywany, ale praktyczny model hybrydowy: w miejscach o stałym popycie na ciepło (szklarnie, baseny, suszarnie) koparki mogą stać się najtańszym „kotłem elektrycznym”, szczególnie przy tanim prądzie (PPA/PV) i sprytnym harmonogramowaniu. Dodanie rozliczeń w stablecoinach i prostego hedgingu tworzy przewidywalny strumień przychodów.

CTA: zacznij od pilotażu 3–6 kW na immersion, zainstaluj licznik ciepła i przeprowadź 30‑dniową symulację rozliczeń pay‑per‑kWh. Jeśli saldo vs. obecne ogrzewanie jest dodatnie przez 70% dni – skaluj.